Instalacje przeciwpożarowe — wymagania przeciwpożarowe w przemyśle i problemy w rzeczywistym użytkowaniu ochrony przeciwpożarowej
Instalacje przeciwpożarowe i wymagania ich dotyczące są w prawie polskim ograniczone do konieczności ochrony zdrowia i życia pracowników. Ochrona przeciwpożarowa obejmująca mienie zakładu jest więc dodatkowa, co nie zawsze pozwala na skuteczną ochronę za pomocą podstawowych systemów. Problemy, z jakimi podczas akcji gaśniczych mierzą się pracownicy państwowej straży pożarnej znacząco wpływają na szybkość oraz efektywność gaszenia. Dlatego tak ważnym aspektem jest inwestycja w Stałe Urządzenia Gaśnicze oraz wskazane przez ubezpieczycieli środki podnoszące poziom bezpieczeństwa.
Luka w prawie – instalacje przeciwpożarowe i wymagania
Wymagania prawne, jakie obejmują zakłady przemysłowe w kontekście bezpieczeństwa przeciwpożarowego muszą być zgodnie z ustawą Prawo Budowlane oraz z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów..
Brak regulacji dla ochrony przeciwpożarowej mienia zakładu
Wspomniane wyżej rozporządzenie i ustawa mają na celu wzmacnianie bezpieczeństwa pożarowego. Dotyczy ono jednak wyłącznie kwestii związanych z ochroną zdrowia i życia pracowników, pomijając przy tym niezwykle ważny, dla właścicieli i zarządzających zakładami, aspekt, jakim jest zabezpieczenie mienia zakładu przed skutkami pożaru.
Stąd dla wielu mogą się wydawać problematyczne wymagania ubezpieczycieli, którzy w celu podnoszenia poziomu ochrony wskazują na konieczność posiadania w zakładach Stałych Urządzeń Gaśniczych, gdyż nie są one wymogiem prawnym.
Stałe Urządzenia Gaśnicze – wpływ na ochronę obiektów przemysłowych
Jeśli przyjrzeć się doniesieniom prasowym, to szybko można wychwycić, że zakłady, które zostały strawione pożarem miały (w większości) wymagane prawnie zabezpieczenia przeciwpożarowe. Potwierdzają to wypowiedzi właścicieli, strażaków oraz lokalnych władz samorządowych zebrane po zakończeniu wielu akcji gaśniczych.
Hydranty – pomocne wymagania instalacji przeciwpożarowej czy problem
Jednym z wymaganych przez prawo elementów instalacji gaśniczej przy budynkach magazynowych i produkcyjnych jest hydrant, czyli zewnętrzne źródło wody do gaszenia. Woda w takich hydrantach musi mieć odpowiednie ciśnienie, o co powinna zadbać sieć wodociągowa. Jeśli nie zapewnia ona wymaganej ilości, wtedy potrzebne jest zapewnienie uzupełniającego źródła wody.
Instalacje przeciwpożarowe – wymagania i przepisy dla hydrantów a rzeczywistość
Dostępność hydrantów
Największy problem, z jakim mierzą się służby gaśnicze, to przede wszystkim niewystarczająca ilość hydrantów. Jest to niezwykle problematyczne zwłaszcza w przypadkach mocno rozwiniętego pożaru, np. kiedy obiekt nie jest wyposażony w SUG, które spowalniałyby rozprzestrzenianie się ognia.
Wtedy pożary gaszone są przez kilka do kilkunastu zastępów straży pożarnej, co wiąże się z ograniczonym dostępem do hydrantów na terenie zakładu. W takich sytuacjach jednostki muszą korzystać z własnych zapasów wody. Przy mocno rozwiniętych pożarach takie zasoby nie wystarczają jednak na długo i konieczne stanie się uzupełnienie zapasów.
Odległość źródeł uzupełniających
Miejsca zapasowe, z których można czerpać wodę, są zlokalizowane w różnych miejscach. W takich przypadkach oznacza to konieczność przejazdu z płonącego zakładu do hydrantu nawet kilka kilometrów. Utrudnia to znacząco akcję gaszenia pożaru.
Brak wydajności
Wydajność hydrantów jest kolejną przeszkodą w skutecznej walce z pożarem. Przepisy określają jasno, jakie powinno być ciśnienie w sieci wodociągowej przeznaczonej do gaszenia pożarów. Czasopismo naukowe INSTAL w 2022 roku opublikowało artykuł zatytułowany „Ocena parametrów wydajności i ciśnienia sieci wodociągowej na cele przeciwpożarowe w świetle prowadzonych testów hydrantowych”. Według danych przedstawionych w artykule poddano kontroli hydranty, aby sprawdzić, czy spełniają wymagane parametry wydajności.
Jak się okazało tylko 56% hydrantów spełniało wymóg ciśnienia wynoszący 10dm³/s.
Problem ten dotyczył głównie hydrantów, które zostały postawione przez właścicieli posesji, i które podłączane są do sieci wodociągowej. Jednak według polskiego prawa, to zarządzający siecią wodociągową jest odpowiedzialny za utrzymanie odpowiedniego ciśnienia.
Czy zmiany w rozporządzeniu poprawiłyby sytuację?
Zapisy dotyczące ochrony mienia przez instalacje ppoż. w przemyśle nie są uwzględnione w rozporządzeniach czy innych aktach prawnych. Dlatego wiele przedsiębiorstw uznaje je za zbędny wydatek.
Należy jednak pamiętać, że dobrze dobrane instalacje przeciwpożarowe są skutecznym rozwiązaniem wspierającym walkę z pożarem.
Wierzymy, że przy odpowiedniej zmianie, wskazującej na konieczność posiadania przez przedsiębiorstwa, m.in. tryskaczy, zraszaczy, instalacji mgły wodnej lub pianowej, mogą być one zdecydowanie wydajniej chronione.
Nie będziemy przedstawiać tu liczb, które mówiłyby o wydajności tych instalacji przeciwpożarowych i wymogach ich dotyczących, czy zmniejszeniu strat, ponieważ indywidualne uwarunkowania zakładów przemysłowych wpływają na każdy z czynników koniecznych do uwzględnienia.
Dlatego stawiamy na indywidualny dobór instalacji i zabezpieczeń zgodnych zarówno z wymogami prawa, jak i wytycznymi wskazanymi przez ubezpieczycieli. Takie podejście pozwala nam zaproponować optymalne rozwiązania dopasowane do potrzeb konkretnego zakładu.
Wymagania dotyczące ochrony mienia — standardy
Standardy takie jak niemiecki VdS, czy amerykańskie FM lub NFPA są wytycznymi wybieranymi przez zakłady ubezpieczeniowe i rzeczoznawców ppoż. Wiemy, jak dopracować koncepcje zabezpieczeń, aby wskazane przez ubezpieczycieli wymagania zostały spełnione. Proponując rozwiązania wspierające bezpieczeństwo dostosowujemy je do ogólnoświatowych standardów, które zostały skrupulatnie wypracowane i sprawdzają się od wielu lat gwarantując ochronę zakładów przemysłowych.
Procedury, ubezpieczyciele i wymagania względem instalacji ppoż.
Aby zakład został objęty ubezpieczeniem zapewniającym ochronę mienia, czyli źródeł dochodów na skutek przerwania ciągłości działania musi, w większości przypadków, sprostać wymaganiom ubezpieczycieli. A to oznacza konieczność przeprowadzenia audytu ubezpieczeniowego, podczas którego diagnozowane są ryzyka. Potem następuje analiza tych ryzyk, a w efekcie ubezpieczyciel proponuje sumę ubezpieczenia i odpowiadającą jej składkę.
Ubezpieczyciel może również odmówić wydania polisy, jeśli jego zdaniem obiekt nie spełnia kryteriów przyjętych w standardach przeciwpożarowych. Wtedy ubezpieczyciel wskazuje miejsca, urządzenia i procesy, w które należy wyposażyć zakład, aby mógł zostać on objęty polisą.
W takich przypadkach niezbędne jest stworzenie koncepcji zabezpieczenia, dostosowanej do przedstawionych wymagań. Wymagania z kolei opierają się na standardach przeciwpożarowych. Konieczność użycia konkretnego standardu z góry wskazuje ubezpieczyciel lub jest on wybierany podczas konsultacji z projektantem i wykonawcą systemów ppoż. Następnie wykonywany jest projekt i wdrożenie takiego systemu. Dopiero po zastosowaniu się do wytycznych i ponownej wizycie audytowej ubezpieczyciel (przeważnie) proponuje cenę ubezpieczenia i składki.
Jak widać, brak konieczności dla zabezpieczenia mienia zakładu przed pożarem, sprawia, że nie zawsze zakład jest wystarczająco dobrze chroniony. I to pomimo spełnienia wymogów prawnych. Może to doprowadzić do strat zaczynających się od niewielkich zniszczeń, po doszczętnie spaloną infrastrukturę. Wpływać na to może zarówno zastosowanie SUG, ale także zapewnienie odpowiednio wydajnych hydrantów w ramach instalacji przeciwpożarowych. Wszystko to powinno być każdorazowo dostosowane do indywidualnych uwarunkowań zakładu i zgodne ze standardami.
Chcesz zapytać o ofertę systemów przeciwpożarowych, a może potrzebujesz więcej informacji lub konsultacji?
Wypełnij formularz!
Nie wiesz, jaki system przeciwpożarowy jest dla Ciebie, a może chcesz się dowiedzieć, czy są jakieś formy pośrednie? Zastanawiasz się, czy Twój zakład przemysłowy spełnia wymagania prawne oraz standardy wskazane przez ubezpieczyciela? Napisz do nas! Chętnie pomożemy!