Jak ograniczać atmosferę wybuchową dla produktów sypkich? Czyli co Dyrektywa ATEX mówi o zagrożeniu wybuchem pyłów.
Produkty sypkie mogą tworzyć atmosferę wybuchową. Ograniczanie jej powstawania jest pierwszym i podstawowym krokiem do eliminacji zagrożenia wybuchem pyłów przemysłowych. Sposób zwiększania poziomu bezpieczeństwa zależny będzie od wielu czynników, są jednak pewne kwestie niezmienne, uwarunkowane wymogami Dyrektywy ATEX.
Gdzie występuje atmosfera wybuchowa dla produktów sypkich?
W zależności od wielkości cząsteczek, produkty sypkie będą tworzyły w odpowiedniej kondensacji atmosferę wybuchową w postaci mieszaniny powietrzno pyłowej. Do powstawania atmosfery wybuchowej najczęściej dochodzi wewnątrz urządzeń przetwarzających surowce, np. rozdrabniarki czy młyny, a także w instalacjach i urządzeniach transportowych takich jak podajniki, przenośniki, czy w urządzeniach magazynujących takich jak silosy. Ich działanie generuje powstanie pyłu jako produktu bądź jako efektu ubocznego procesu produkcyjnego. Jeśli więc pyły znajdują się wewnątrz aparatu, to będą tworzyć tak zwane wewnętrzne atmosfery wybuchowe.
Oprócz nich może dochodzić jeszcze do powstawania zewnętrznych atmosfer wybuchowych, które umiejscowione będą poza urządzeniami czy instalacjami. Generowane są w momencie, kiedy materiał trafia do otwartego składowiska lub kiedy urządzenie, lub kanał przesyłowy jest nieszczelny. Wtedy takie pyły osiadają również na powierzchni aparatów i podłodze oraz stanowiskach pracy, co stwarza dodatkowe zagrożenie wybuchem.
Co mówi Dyrektywa ATEX o atmosferach wybuchowych dla produktów sypkich
Zgodnie z wymogami Dyrektywy ATEX, aby możliwie jak najpełniej podnieść poziom bezpieczeństwa zakładu, w którym pojawiają się atmosfery wybuchowe produktów sypkich, należy nie tylko minimalizować powstawanie tych atmosfer, ale także eliminować źródła zapłonu. Dopiero trzecim elementem jest użycie technicznych zabezpieczeń ograniczających skutki wybuchu. Dodatkowo niezwykle ważny jest podział przestrzeni na strefy Ex, gdzie występuje mieszanina pyłów z powietrzem na strefy zagrożenia wybuchem.
Jakie strefy zagrożenia wybuchem należy wydzielić, aby zapewnić bezpieczeństwo zgodne z dyrektywą ATEX
Wszędzie tam, gdzie pojawia się atmosfera wybuchowa dla produktów sypkich, tam też powinna zostać wyznaczona odpowiednia strefa zagrożenia wybuchem. Każda z tych stref oznacza zróżnicowany zasięg i okres występowania mieszaniny pyłowo-powietrznej. I tym sposobem wyróżniamy 3 strefy zagrożenia wybuchem
20 Strefa zagrożenia wybuchem
w tej strefie atmosfera wybuchowa występuje stale, często lub utrzymuje się przez dłuższy czas.
21 Strefa zagrożenia wybuchem
w tej strefie atmosfera wybuchowa może wystąpić podczas normalnej pracy.
22 Strefa zagrożenia wybuchem
w tej strefie jeśli atmosfera pojawi się w trakcie normalnej pracy, to utrzymuje się przez krótki czas.
Dlaczego ważne jest wyznaczenie stref zagrożenia wybuchem dla produktów sypkich
Poprzez odpowiedni podział na strefy zagrożenia wybuchem wiemy gdzie i w jakich okresach czasu występuje realne zagrożenie.
Przykładem takiego podziału na strefy jest, chociażby zsyp, wewnątrz którego dochodzi do powstawania atmosfer wybuchowych. I tak w jego wnętrzu zostanie wyznaczona strefa 20, ze względu na stale występującą i długo utrzymującą się atmosferę wybuchową. Na zewnątrz w zależności od obliczeń uwzględniających zasięg występowania pylenia, wyznaczona zostaje strefa 21 lub 22, w której to może pojawić się atmosfera wybuchowa ze względu na bliskie sąsiedztwo urządzenia procesowego, a także całej instalacji przesypowej lub gdzie sporadycznie może dochodzić do powstania zagrożenia.
Każdy z tych obszarów będzie miał inne potencjalne źródła zapłonu, w związku z czym konieczne będzie uwzględnienie różnych rozwiązań technicznych pozwalających na eliminację tych źródeł. Zgodnie z Dyrektywą ATEX do pracy w każdej ze stref będą dobierane urządzenia o odpowiednim wykonaniu i posiadające certyfikat ATEX. Certyfikat ten pozwala określić czy urządzenie nie stanie się źródłem zapłonu atmosfery wybuchowej w danej strefie zagrożenia wybuchem.
Ograniczenie atmosfery wybuchowej w urządzeniach i instalacji
Pierwszym ważnym krokiem, który powinieneś podjąć jest zminimalizowanie występowania atmosfery wybuchowej dla produktów sypkich. W tym celu stosuje się różnego rodzaju układy odpylania, które odciągają nadmiar pyłu z pomieszczenia zamkniętego lub urządzenia i przenoszą zagrożenie poza ten obszar. Ponadto, aby skutecznie niwelować powstawanie zewnętrznych atmosfer wybuchowych, konieczne jest wdrożenie odpowiednich procedur np. obejmujących czynności porządkowe zapobiegające nadmiernemu osadzaniu się pyłu. Pylenie może zostać ograniczone również przez użycie materiałów o większych cząsteczkach, np. granulatów. Z kolei wszelkie procesy rozdrabniające warto wykonywać w szczelnie zamkniętych urządzeniach, co będzie wiązało się z koniecznością zabezpieczenia przed wybuchem tych konkretnych urządzeń.
Sprawdź, czy już teraz ograniczasz powstawanie atmosfer wybuchowych dla produktów sypkich:
Ograniczenie powstawania atmosfery wybuchowej dla produktów sypkich jest podstawową czynnością związaną z działaniami wyznaczonymi przez Dyrektywę ATEX. Spełnianie tych wymogów prawnych jest obowiązkowe dla każdego zakładu mającego styczność z pyłami produkcyjnymi, między innymi poprzez wyznaczenie stref zagrożenia wybuchem. Jednak jak w każdym przypadku dobór rozwiązań i podjętych działań będzie zależny od procesów technologicznych zachodzących na terenie zakładu oraz urządzeń biorących w nim udział. Nie jesteś pewien, czy odpowiednio chronisz swój zakład przemysłowy? Przeczytaj o Audycie ATEX i skontaktuj się z nami.
Chcesz zapytać o ofertę Audytu lub dokumentacji ATEX (DZPW, ORW), a może potrzebujesz więcej informacji lub konsultacji?
Wypełnij formularz!
Nie wiesz, czy Audyt ATEX jest dla Ciebie, a może chcesz się dowiedzieć, czy są jakies formy pośrednie? Zastanawiasz się, czy Twój zakład przemysłowy spełnia wymagania Dyrektywy ATEX? Napisz do nas! Chętnie pomożemy!